Aantekeningen: Sansho the Bailiff

sansho3

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Sansho the Bailiff|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Tijdens de cyclus van de Seven Samuraifilms is het een lastige keuze, want welke titels mogen niet ontbreken? En wat kwalificeert als samoeiraifilm en wat niet? Al een tijdje wil ik Sansho the Bailiff kijken, de periodefilm van Kenji Mizoguchi. Dus nu was wel een moment om daaraan te beginnen. Het speelt echter eerder dan ik uit de beschrijvingen dacht te hebben opgemaakt, namelijk in de Heianperiode (794-1185) en het wemelt niet bepaald van de samoerai. Dan maar mijn aantekeningen bij het zien van de film!

Als Mizoguchi ergens vrijwel ongeëvenaard in is, dan wel in het zoeken van zijn settings. De natuurbeelden wemelen van de pracht, en geven een bijzonder en mystiek karakter aan de film. Zelfs aan een waarin zoveel verschrikkingen voorkomen als in deze. Het contrast in de scène waar de twee kinderen van hun moeder gescheiden raken is als dag en nacht. De schitterende beelden van de natuur, waarin een bootje drijft met twee uitzinnige vrouwen die met man en macht proberen de controle te krijgen over de situatie, over de twee mannen die hun van de twee kinderen scheiden. Het uitzinnige acteerspel steekt enorm af bij de natuurlijke tranquiliteit. De vrouwelijke bediende van de vrouw valt uiteindelijk uit de boot en verdrinkt.

Het knappe is dat je geen van de vele verschrikkingen in de film echt te zien krijgt. De titelfiguur Sansho de rentmeester is een ware bruut, met een morbide fascinatie voor het toebrengen van brandmerken aan het gezicht. Meerdere malen wordt iemand naar de vlammen gebracht, het ijzer verhit en het slachtoffer vastgeklemd. Maar het brandmerken gaat buiten beeld. De fantasie vult de gruwelen wel in. O, je ziet het resultaat. Vlak voor de eerste brandmerkscène wijst een eerder slachtoffer naar haar verminkte voorhoofd. maar het proces zelf is niet te zien. Evenmin het doorsnijden van de allichespees van de moeder, op een slaveneiland ver van Sansho’s domein.

Ook bijna poëtisch is hoe broer en zus in de tien jaar dat Sansho ze gevangen houdt uiteen groeien. De broer is pragmatisch, maar zijn zus blijft dromen van een hoopvolle toekomst. De broer is zover in het systeem en de ellende ingebakken dat hij het brandmerkijzer oppakt en een oude man ermee bewerkt. Zelfs de eigen zoon van Sansho doet dat niet, die was tien jaar eerder juist geïnteresseerd in de eervolle lessen die de jonge broer van zijn vader had geleerd over absolutie.

Een scène die een eerdere scène weerspiegelt brengt de broer en zus weer tot elkaar, waarna zij zorgt dat hij ontsnapt. Dat doet ze door het ultieme offer te brengen. Zodra het op vluchten aankomt, blijkt zij ineens de ware realist. Maar hij weet daar niets van, en de broer krijgt de kansen om zijn pragmatische houding in te ruilen voor uitermate idealistische. Daarin ligt de tragedie, zijn levensverbetering waarmee hij een doel probeert na te streven dat allang niet meer haalbaar is. Een strijd tegen een genadeloze heer, die dankzij zijn efficiëntie ook de populariteit geniet bij zijn meerderen en daardoor vrijwel onaantastbaar is. Helemaal voor niets.

Maar daar eindigt de film niet mee.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s