The Seven Samuraifilms extra: honourable mentions

The Seven Samurai
Film_2w_SevenSamuraiDit is natuurlijk dé samoeraifilm bij uitstek, en daarom een waarvan ik dacht: een knikje in de richting is wel genoeg (hopelijk). Het is een film die in zijn ruim drieënhalf uur durende pracht ver uitstrekt buiten de grenzen van de meeste films. Er gebeurt zo veel in dat het moeilijk is om ergens te beginnen met een beschrijving. Mede daarom ben ik liever gegaan voor Yojimbo als vertegenwoordiger van de films van Akira Kurosawa. Deze is kleiner, overzichtelijker en een persoonlijke favoriet. Maar zoals hieronder te zien zal zijn is er meer Kurosawa dat ik heb moeten overslaan. Elke keer met pijn in het hart.
The Seven Samurai is een film over een klein, arm boerendorpje dat wordt geteisterd door een roversbende. Met het laatste beetje geld besluiten ze een samoerai in te huren. De man die ze benaderen, een oude en wijze ronin, weet dat hij minstens zes man meer nodig heeft en gaat aan het ronselen. Een opmerkelijke verzameling compleet verschillende karakters wordt opgetrommeld. En dan begint het avontuur pas. Dit is een van de meest volledige films die ik ooit heb gezien.

13 Assassins
13 Assassins 2Deze film heeft bijna de serie gehaald. Waarom niet? Omdat hetgeen waar de film het meest op uitblinkt de cinematografie is. Het is vooral een van de mooiste actiefilms van de laatste jaren, en daarom een verrijking voor de cinema. Maar wat samoerai betreft kun je er een beetje op afdingen: de Japanse krijgerscultuur is ogenschijnlijk meer een vehikel, niet per se iets wat uitgebreid uitgediept wordt. Eer is een thema, feodale verhoudingen minder, en er wordt zeker niet kritisch gekeken naar de erecodes et cetera. Maakt dat überhaupt uit? Nee, niet als je de film kijkt. In wat het is, is 13 Assassins van Takashi Miike volmaakt.

Throne of Blood
throneofblood_01Kurosawa nr. 2 die niet in de serie kwam. Het is visueel gezien een van zijn allersterkste films, een waar visuele symboliek het meest gestalte geeft aan de innerlijke poëzie van het verhaal. Throne of Blood is William Shakespeare’s toneelstuk MacBeth, maar dan verplaatst naar een feodaal-Japanse setting. In plaats van vertaald wollig taalgebruik heeft Kurosawa een hogere nadruk op de visuele aspecten van het verhaal gelegd. En dat maakt de film nou net zo bijzonder.

Ugetsu Monogatari
23425_Ugetsu-Monoga-1Kenji Mizoguchi maakte als een van Japan’s bekendste vertegenwoordigers van de gouden dagen van cinema ook enkele van de mooiste films, met een historisch thema of niet. Ugetsu Monogatari is net zoals sommige andere films die ik wél heb gebruikt er één waar samoerai eerder in voorkomen dan een echte hoofdmoot vormen. Maar wel in mindere mate, de personage die naar de stad trekt omdat hij is geobsedeerd met samoerai is een grote aanwezigheid. Maar dit is geen film die ik zou aanraden om de samoerai, het is veel completer dan dat. Het oude volksverhaal van de man die wordt verleid door de als een geestverschijning rondzwevende dame heeft een mystieke kracht die de samoerai niet alleen overstemd, maar ook naar de achtergrond drukt.

Sanjuro
ssssanjuroEr zijn nog veel films van Kurosawa die in dit rijtje passen, maar het niet zijn geworden. Denk aan Kagemusha en The Hidden Fortress. Red Beard heb ik nog niet eens gezien en bij Rashomon is nog meer aan de hand dan The Seven Samurai, waardoor het eerder te bekijken is als arthousefilm dan als samoeraifilm. (Ja, ik noem ze toch. Sneaky, hè?) Het vervolg op Yojimbo is echter iets meer in het straatje van de films die ik wél in deze lijst zet. Sterker nog, het plaatje wat ik ervoor heb uitgekozen is één van de eerste gore-momenten in film. Kurosawa zei later zelfs spijt te hebben van het toevoegen van dit shot omdat het zoveel nadruk kreeg dat men de rest van de film bijna vergat. Maar het heeft wel het pad geëffend voor de hedendaagse Miikes. Een hoogst stilistische actiefilm dus.

Kill Bill: vol. 1
kill-bill-kill-bill-3751270-1400-918Ik vermoed dat het wel duidelijk is, waarom deze niet bij de serie ‘Seven Samuraifilms’ past. De film van Quentin Tarantino heeft veel meer te danken aan het genre ‘anime’ dan aan wat dan ook anders met samoeraizwaarden en andere zaken die we in de serie te zien hebben gekregen. De poster vertoont een samoeraizwaard van ‘de legendarische Hattori Hanzo’ en er zijn genoeg verwijzinkjes in de film. Er vliegt vooral veel bloed rond op Sanjuro-wijze. De enige animefilm van het rijtje is al excuusfilm genoeg, en deze is zelfs nog cartoonesker. Alleen al de soundtrack toont dat aan. Waarom toch de honourable mention? Omdat het kan.

Ran
RANAan het eind van deze net-niet-Seven-Samuraifilms de film waarvan het me het meest pijn doet om ‘m niet in de eerste lijst op te nemen. En geloof me, het was bijna de tweede Kurosawa in die lijst geworden. Ran is de laatste culminatie van Kurosawa’s gave. Stilistisch zowat perfect, en deze keer in kleur, is het een directe erfgenaam van het fantastische Throne of Blood en tegelijk de overtreffende trap. Ook King Lear kreeg de Kurosawa-beadering en werd gemixt met een oude samoerailegende. De grootste veldslagen in Japanse film worden verrijkt met een van de zwartgalligste verhalen.
Kurosawa regisseerde met veel pijn en moeite deze film, die hij alleen met Amerikaans geld kon maken. Hij had er na diepe teleurstellingen al een zelfmoordpoging op zitten en zijn blik op de mensheid was er een van het diepste pessimisme. Nadat – spoiler? Ach, fuck it – iedereen elkaar heeft uitgemoord, is er een belangrijk personage over. Een blind slachtoffer van de wreedheid van de hoofdpersoon, aan de rand van een diepe afgrond die zijn grip op zijn dierbare Boeddha-afbeelding verliest. Een ferme trap tegen de tanden van de mensheid, en een waarvoor we hem allemaal dankbaar mogen zijn. Waag het niet film te onderschatten als kunstvorm.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s