Aantekeningen: De Ontmaagding van Eva van End

2 Eva and Veit on couch - copy

:::|:::|:::|:::|:::|De Ontmaagding van Eva van End|:::|:::|:::|:::|:::

Afsnijding. Als de Nederlandse regisseur Michiel ten Horn ergens goed op heeft gelet bij de regisseurs waar hij het meest mee wordt vergeleken – de term ‘de Nederlandse Wes Anderson’ is veelgebruikt – is het hoe hij zijn mis-en-scène met veel zorgvuldigheid heeft opgebouwd. Neem bovenstaand plaatje.

De Duitse uitwisselscholier Veit is voor het eerst bij Eva thuis. In één shot wordt de status van beide personages van extra typering voorzien – eigenlijk weten we het al, maar het beeld wordt hier benadrukt. Hij is hip, extravert en het middelpunt van alle aandacht; zij is bedeesd, afgezonderd en kiest een veilig klein hoekje voor zichzelf. De positionering van Veit middenin het kader is instrumentaal. Des te typischer dat veel promotie- en recensiebladen dit belangrijke detail niet herkennen, als we op de afsnijding van de filmstill op legio websites en in bladen moeten beoordelen.

Maar het is niet alleen de positionering van de camera die extra aandacht heeft gekregen, ook de camerabewegingen zijn tot in de puntjes uitgewerkt. Een mooi voorbeeld is de zeer langzame panning shot – het ziet eruit als een uitzoom, maar de camera beweegt zelf achteruit – tijdens het familiediner aan het begin van de film. Het is een langzame blik over de hele situatie, maar je ziet ook de hoofdpersoon Eva langzaamaan steeds kleiner worden en steeds meer worden overstemd door haar omgeving. Tegen het moment dat ze probeert de aandacht te winnen, zodat ze de komst van Veit kan aankondigen, is ze gevoelsmatig al lekker weggecijferd. Maar heel langzaam, heel subtiel. De camerabeweging maakt het weinig opvallend voor de gemiddelde kijker, maar treft wel doel.

Als je naar de film kijkt om stuk voor stuk dit soort Anderson-achtige foefjes te herkennen, loop je echter het risico dat je uit het oog verliest waar regisseur Ten Horn durft af te wijken van – wat in de filmpers in elk geval is aangeduid als – zijn voorbeeld. Dat wordt ook duidelijk in de dinerscène; Anderson zou de stroefheid waarschijnlijk op een meer gedelibereerde manier in beeld hebben gebracht, maar in De Ontmaagding van Eva van End mag zo’n scène best wat chaotischer en organischer zijn. Gezinsleden praten snel na elkaar, soms met het risico door elkaar heen te praten.

Een close-up van een voorwerp past beter in de scène eromheen dan in het tot in klinisch detail beheerste Anderson-universum. De eenheid is daardoor iets duidelijker, en de omgeving is wat natuurlijker. Ten Horn flirt daardoor veel met Anderson (en waarschijnlijk met meer dan één), maar laat zich niet verleiden om slechts een stijlimitatie te doen. Instrumenten van zijn voorganger worden toegepast op plekken waar ze horen en waar ze werken, niet te pas en te onpas.

Maar wat de vergelijking met Anderson vooral kwaad doet, is de notie hoe Nederlands de film welzeker is. Zo is de omgeving een zeer Nederlands aandoend geheel, wordt er lekker geleurd met een frikadellenwedstrijd, en is een van de broers van Eva – Manuel – een fervent blower. Een goede Nederlandse film krijgt te vaak het positieve stigma ‘on-Nederlands’ te zijn. Vergeet dat gewoon als je deze film gaat kijken. Je gaat geen Nederlandse film kijken, maar een film. Een met wonderlijke personages, en zeker niet alleen Eva en Veit, die allemaal bijdragen aan een mooie vertelling.

Alleen al bij het schrijven hiervan zou ik bijna vergeten dat de film niet slechts over Eva van End gaat, maar over haar gehele familie. De ontwrichting en ontrafeling van een disfunctioneel gezin door de aanbrenging van een katalysator. Ik zou het bijna vergeten. Bijna.

Family-in-hospital-copy

Advertenties

Een gedachte over “Aantekeningen: De Ontmaagding van Eva van End

  1. Pingback: Aantekeningen: Matterhorn (L.R.!) | de CINEmaki

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s