Aantekeningen: Byzantium

byzantium-gemma-arterton

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Byzantium|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Het is tegenwoordig erg hip om het fantastische met het soapachtige te verenigen. Horror of Tolkien-achtige factoren worden vaak in een cocktail gegooid met intermenselijk drama. HBO en soortgelijke vullen er kwaliteitsseries mee, de bios wordt gevuld met films van wisselende kwaliteit. De Ierse filmer en schrijver Neil Jordan is hierin al langer bedreven dan de meesten. Lukt het hem om met Byzantium om andere adepten te ontstijgen? Of op zijn minst de besten ervan te evenaren?

Dit is een vraag die zich niet makkelijk laat beantwoorden, en dat heeft vooral te maken met de eigenzinnige aanpak van Jordan. Die heeft een veel geconstrueerder, en daardoor sterker literair karakter dan dat van bijvoorbeeld de succesvolle HBO-serie Game of Thrones – wat mij betreft serie die waarschijnlijk het meest de vergelijking verdient. De tv-show is intelligent, heeft een fantastische gelaagde opbouw en is zeer sterk in het bieden van een ingewikkelde situatie met veel verschillende personages die bijna allemaal interessant zijn. Maar voor een groot deel blijft het zeer effectief een actiespektakel, waarin de intrige vooral vermakelijk is. Byzantium gedijt meer op de symboliek, en Neil Jordan verdient een pluim hiervoor.

Visueel is de plek waar – vooral ongeneeslijke zieke – mensen zich laten transformeren tot een bloed consumerende onsterfelijke krachtig, iets wat je bijblijft en steeds opnieuw inzetbaar blijkt zonder een moment te vervelen. Het gaat om een stenen hutje met een wijde schoorsteen, waar een zwerm zwarte vogels uit wordt gespuwd, tegen de achtergrond van een waterval van bloed. Binnen komt de mens een ‘heilige’ tegen, een spiegelbeeld van zichzelf aan wie de persoon zich dient over te geven. Zodra diens bloed is geconsumeerd, is men getransformeerd. Het is visueel een sterk uitgevoerd ritueel dat weet te putten in de beleving, de fantasie.

Eleanor (Saoise Ronan) is bovendien een mooie contradictie. Ze neemt alleen het bloed van mensen die klaar zijn om te sterven, als een engel van genade. Maar, zo houdt ze zelf vol: “Ik ben wreed.” Ze belichaamt de dood zelve, en dat is geen genade maar bittere noodzaak. Hoeveel stijl ze ook vertoont door haar keuze van slachtoffer. Het is geen zweverig geouwehoer waarmee ze zich uit een onverklaarbare en moeilijk voor te stellen positie probeert te lullen, het is een sterk inzicht in haar situatie. Neil Jordan maakt zich er niet gemakkelijk van af.

Maar hoeveel je Jordan kunt eren voor de uitgebreide aandacht die hij besteedt aan het uitwerken en vatbaar maken van het verhaal dat hij vertelt, er is één vast stijlkenmerk dat me elke keer in zijn films doet verbazen. En dat hij consequent weet te pakken: de frivoliteit. Eleanors moeder Clara (Gemma Arterton) is hier de sterkste belichaming van. Wanneer ze het goedbedoelende sulletje Noel (Daniel Mays) voor haar karretje heeft gespannen, maakte ze Noel en Eleanor bij de armen en dartelt lekker parmantig over straat. Dat is de Jordan die ik ken.

Overigens: Mays speelt de rol van zijn leven als Noel. Let op hem.

saoirse-ronan-byzantium

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s