Op zoek naar Jezus (7,5): Life of Brian (2/2)

Chapman_as_Brian

Pasen komt eraan! Je weet wel, dat gedoe met kuikens en de herrijzenis van de Here Jezus. De zoon van van de christelijke godheid is een populair subject in de wereld van film, dus waar gaan we niet eens op zoek naar de perfecte film-Jezus? Bestaat er wel zoiets eigenlijk? De onofficiële afsluiter is “niet de Messias, maar een heel erg stout jongetje.”

:::|:::|:::|:::|:::|Monty Python’s Life of Brian|:::|:::|:::|:::|:::

Algemeen
Na het fiasco van eerder op de dag, waar de beelden van de Christus tekortschoten, verruimen we het criterium van ‘Jezus’ naar ‘Messias’. En nee, dat is niet hetzelfde. Life of Brian ontstond als een zijdelingse grap van Eric Idle tijdens de publicatietournee voor Monty Python and the Holy Grail. Idle kreeg de vraag wat de Pythons hierna aan projecten op stapel hadden staan, en antwoordde: “Jesus Christ’s Lust For Glory“. Het idee beklijfde, maar de inslag werd al gauw anders. John Cleese liet tijdens een later interview weten dat het eerste idee tijdens het schrijven was dat de film de ‘dertiende apostel’ Brian zou volgen, die steeds pas kwam opdagen als het wonder al was geschied, en dat soort flauwigheid. Maar opeens viel het kwartje: waarom niet een parallelle, onwillige Messias? Om verwarring te voorkomen werd de ‘echte Jezus’ ook in de film verwerkt, een saillant detail dat Malcolm Muggeridge en bisschop Mervyn Stockwood niet hadden meegekregen doordat ze 15 minuten te laat de bioscoopzaal inwaggelden toen ze de film gingen kijken om er daarna lustig over te debatteren met twee Pythons op nationale tv. Shit happens.

Persoonlijkheid
thefileroomDe vervangende Messias Brian wordt belichaamd door de beste acteur van de Python-stal: Graham Chapman. Hij is onwillig, continu verwilderd, hij zeikt en zanikt en klaagt over alles wat hem overkomt en als hij iets bijna geen enkel moment van de film is, dan is het op zijn gemak. Brian zegt zeker wel wat verstandige dingen op bepaalde momenten, maar dat is alleen omdat omstandigheden waar hij geen controle over heeft hem overmeesteren. Het zijn daardoor geen wijsheden die hij verkondigt, maar common sense. Een groot deel van de film is de Brian-figuur vooral bezig met het najagen van zijn onvrede met de wereld en de Romeinse overheersing in het bijzonder. Hij heeft ontdekt dat zijn vader geen Jood is, zoals hij altijd dacht, maar een Romeinse soldaat. En dus gaat hij een beetje als een puber zich verzetten tegen de gevestigde macht, en komt hij bij dat verzet ook nog een meisje tegen. Het messianische komt pas wanneer alle puberale sores zich opstapelt en Brian zich tussen profeten verbergt om aan de Romeinen te ontkomen. Louter toeval allemaal.

Navolgbaarheid
Hier schuilt ogenschijnlijk een enorme paradox. Brian is nog een onwilligere Jezus dan de belichaming in The Last Temptation of Christ. Sterker nog, zijn boodschap – als je het zo wilt noemen, het is eerder een verdediging tegen een meute waar hij geen trek in heeft – is: volg niemand, denk voor jezelf. Eigenijk ook ‘laat me met rust’, maar dat is niet wat de mensen horen. Brian zegt hiermee hetgeen waarvoor je iemand het beste kunt navolgen, namelijk ‘volg mij niet’. Dat lijkt op zijn zachtst gezegd tegenstrijdig. Maar eigenlijk toont het vooral aan dat je Brian simpelweg niet dient te volgen. Dat heeft geen zin. En door hem niet te volgen ben je hem heus niet indirect toch aan het volgen, omdat je gehoor geeft aan zijn woorden. Brian is niet navolgbaar, hij wil niet navolgbaar zijn. Vinkje bij ongeschikt, dat is wat hij zelf ook wil.

Wonderen
Wederom: nul. Hij doet bij tijden fantastische dingen; het volkalken van een paleis met 100x de worden ‘Romeinen ga naar huis’, een man die decennialang heeft gezwegen weer laten praten, een val van een hoog gebouw ongeschonden overleven. Maar het komt allemaal per ongeluk tot stand, zeker niet door innerlijke krachten.

Extra opmerkingen
Je kunt Brian idealiseren in zijn rol van Messias, daar valt heus wel wat voor te zeggen. Maar je loopt dan in dezelfde valkuil als het grote volk in de film, namelijk hem te eren terwijl het juist zijn soort-van-les is om dat vooral niet te doen. En het wordt ook meer dan duidelijk gemaakt dat hij niet de persoon is om te volgen. Zoals elk mens heeft hij momenten van enorme lafheid, stupiditeit en simpele pech. We hoeven hem niet na te volgen, in de belangrijke opzichten zijn we hem al.

Waardering voor deze ‘Jezus’: 0 (en dat is een positief iets)

monty-pythons-life-of-brian7

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s