Duimpjeworstelen met Lambert-Jan Koops

LJK1

Lambert-Jan Koops op podium in Otis, enkele uren na het interview.

De CINEmaki geeft Looper (reg. Rian Johnson) de ‘thumbs up’, maar comedian Lambert-Jan Koops zekersteweten niet. Over filmsmaak valt te twisten! ‘Looper is gewoon een kutfilm, omdat de hele interne logica niet klopt.’

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Looper|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Lambert-Jan Koops heeft in zijn act een erg herkenbare signatuur. Petje op, en een enigszins verbijsterde blik in de ogen. Hij won daarmee zoal in 2003 de allereerste editie van de Culture Comedy Awards, nog steeds de enige belangrijke prijs voor stand-up comedy in Nederland. De komiek is goed bekend met Nijmegen, waar hij enkele jaren heeft gewoond. En geregeld speelt hij een set op de maandelijkse Comedy Night van Café Otis.
Vooraf aan een eerder optreden in Otis in juni 2012, waar ik ook mijn opwachting mocht maken, uitte Koops zijn frustratie over Chernobyl Diaries. Daags van tevoren had hij de monsterfilm samen met zijn vrouw Annika gezien in een sneak preview. Koops zwaaide wild met de armen, en de krachttermen vlogen me om de oren. Toen ik ging nadenken over interviewkandidaten voor de rubriek Duimpjeworstelen, herinnerde ik me dit voorval weer levendig. Koops speelde afgelopen woensdag 3 april weer in Nijmegen, dus viel er makkelijk af te spreken.

Wanneer heb je die film voor het eerst gezien, en waar?
Joseph Gordon-Levitt; Bruce WillisKoops telt mee op zijn vingers: “Weet ik niet. In de bioscoop. Ik weet niet welke. Hij was toen net uit. Ik ga altijd naar de bioscoop, tenminste, heel vaak. We hadden een Pathé-abonnement, maar die hebben we nou niet meer omdat we verhuisd zijn. Da’s wel shit, want ik mag wel graag gaan. We zijn echte filmgangers. Ik ga nagenoeg altijd met mijn vrouw naar de bioscoop. En we onthouden altijd erg goed naar welke kutfilms we elkaar toe hebben gesleept. Ik heb echt zo’n lijstje: Moordwijven, Sex and the City 2. Ik heb zelf wel weer een beetje mijn krediet verspeeld met Movie 43.”

Looper was ook al een titel die jou niet kon behagen.
“Het is gewoon een kutfilm, omdat… Het hele concept klopt niet. Middenin de film zegt de ene hoofdpersoon tegen de andere hoofdpersoon: ‘Ja, we kunnen het natuurlijk wel gaan hebben over tijdreizen, maar dan zitten we hier de hele middag nog. Dus laten we dat maar overslaan.’ Dat is precies het probleem van die film: ze hebben iets geforceerds weten te bedenken rondom het begrip tijdreizen, en dat moet er al met de haren bij getrokken worden. En vervolgens zeggen ze: ‘Ach ja, god, we weten ook wel dat het rammelt aan alle kanten. We laten de hoofdpersoon een statement maken: dit is toch niet meer te redden, laat maar.’”

Hier refereert Lambert-Jan Koops aan het citaat van de oudere versie van Joe, gespeeld door Bruce Willis, die zegt: “I don’t want to talk about time travel, because if we start talking about it then we’re going to be here all day talking about it, making diagrams with straws.” De grap is dat het gesprek over Looper, en vooral over tijdreizen in het algemeen, soms aardig op dit doemscenario gaat lijken.
Tijdens zijn act lijkt Koops vaak de chaotischere kant van zijn persoonlijkheid te omarmen. Hij ventileert weliswaar vaak inzichtelijke en goed uitgedachte concepten, maar weet ze op een manier te verpakken waardoor ze uit een onverwachte hoek komen. Tijdens ons gesprek over Looper heeft hij ook zulke momenten. Dan maakt de comedian zinnen niet helemaal af, om vervolgens een uitgesproken statement tussendoor te gooien. Maar op gezette tijden wordt hij ineens strak methodisch in zijn uitleg.

Wat is het dan precies wat er niet klopt?
“Ik vind; de interne logica klopt niet, als je erover nadenkt. Het idee is als volgt. In de toekomst kun je mensen niet meer doodschieten, want als je dat doet, worden ze getraceerd. Je kunt mensen echter wel laten verdwijnen zonder dat ze getraceerd worden. Dat klopt al sowieso niet! Als je een mens in de grid hebt en je kunt ze volgen, dan zie je ook dat ze verdwijnen. Je ziet waar ze verdwijnen en onder invloed van wie. Dat is punt één.”

En punt twee?
looper-image04“Punt twee: de Rainmaker, die gast die op het laatst dus alles overwint, laat kennelijk ook maar iedereen verdwijnen en doodgaan. Dat moet wel, want hij verslaat iedereen. Dat slaat ook nergens op. Punt drie: als je het nodig vindt om mensen af te maken buiten je eigen tijdzone – ze sturen mensen terug in de tijd, dan laten ze die afknallen door iemand uit het verleden, ja? – waarom stuur je ze niet terug naar het begin van het universum? Dan is er namelijk een enorme plasmasoep, is zo iemand in één keer dood. Of je stuurt hem terug naar de dinosauriërs, fucking 65 miljoen jaar geleden, hoort niemand er meer van. Tijdrimpels, my ass! Als je tussen de dinosauriërs terechtkomt, blijft er nooit iets van je over.”

Het mankeert dus al aan het basisprincipe?
“Het concept is gewoon totale onzin! Je moet bij voorbaat al zeggen: ‘Die logicafouten vergeef ik ze allemaal. Om een of andere reden is het nodig dat mensen in de tijd teruggetransporteerd worden, en daar worden afgeknald.’ Dat vind ik al een berg waar je niet overheen kunt. Maar nú!…”

Ik voel een vierde punt aankomen.
Koops begint op de tafel te tikken: “Nu is het zo in de film, dat de tijd veranderbaar is op het moment dat er dingen veranderen. Dus de hele levensloop van degene die terugkeert, verandert op het moment dat er in het verleden iets gebeurt. Dat kan natuurlijk nooit. Dan krijg je dat hij zegt: ‘Het is nog wazig in mijn hoofd, want het verandert nu nog.’ Op het moment dat hij iets in zijn arm kerft, verschijnt dat direct bij zijn mannetje van over dertig jaar.”

Wat zou dan logischer zijn?
LooperWatch
“Op het moment dat hij begint te kerven (om aan zijn toekomstige zelf duidelijk te maken dat hij ergens naartoe moet komen, red.), ontstaat bij diegene dertig jaar later ook de herinnering dat hij het gedaan heeft. Dus hij hoeft dat hele woord niet te kerven. Hij hoeft alleen maar te denken: ‘Ik ga zo naar die en die bar toe, en dan ga ik mezelf opzoeken. Na dertig jaar weet ik dat nog, want dat is namelijk een heel belangrijk moment.’”

Waarom is het onmogelijk om zaken gaandeweg te veranderen?
“Kijk, de algemene consensus over tijdreizen is als volgt. Als er iets verandert terug in de tijd, maak je een nieuwe tijdlijn aan. Oftewel: je kunt dingen veranderen, maar dan zit je niet meer in je eigen tijdlijn.”

Dat klinkt strikt.
“Alle films waarbij een technisch concept wordt gebruikt, waar ze zwaar inzetten op dat technische ding – of het nou celdeling is of klonen, alles mag van mij wel – maar dan moet er wel een soort logica in zitten. Als je zegt ‘dit zijn de regels’, is het nodig om je ook aan die regels houden. The Fly bijvoorbeeld, dat vond ik een geloofwaardig verhaal. Op moleculairbiologisch gebied rammelt het aan alle kanten, maar daar gaat het niet om. Op het moment dat je zegt dat het kan, is het goed.“

Zolang je de juiste interne logica creëert, is alles okidoki.
“Juist, dat is wel de belangrijkste boodschap voor alle lieve lezertjes. Er worden parameters gezet. Ik ben ook vrij fanatiek op dat tijdreizen. Ik heb daar wel redelijk wat over gelezen. Roger Penrose heeft er wat over geschreven als ik me niet vergis. Volgens Penrose zou terugreizen in de tijd theoretisch gezien wel mogelijk moeten zijn door die gaten. Wormgaten zijn alleen wel instabiel, dus daar zou je bijvoorbeeld met een zwart gat omheen moeten cirkelen, zodat je de tijd kunt vertragen, en daardoor de wormgaten lang genoeg open blijven. Maar hoe je dat dan precies moet doen was niet helemaal duidelijk. En hoe je dan precies in dat wormgat terecht moet komen is ook niet helemáál-….
“Maar er zijn ook andere problemen, als ik het goed begrepen hebt. Wanneer je van tijdstip A naar tijdstip B gaat voeg je massa toe aan universum B en haal je het weg bij A. Dat is thermodynamisch gezien een probleem. Je kunt oneindig vaak op hetzelfde tijdstip ergens komen. Je zou zogezegd het hele universum ergens mee kunnen volstouwen, met behulp van tijdreizen. Dat mag niet, als ik het tenminste goed begrepen heb.”

Heb je eigenlijk wel iets goeds te zeggen voor Looper?
Looper-Cid
“Het punt is: als je zegt dat het allemaal wel klopt, hebben ze het verder wel tot in de puntjes uitgewerkt. Dat jochie (dat later opgroeit tot de Rainmaker, red.) klopt, je snapt hoe alles elkaar zit. Maar wat ook zo crap is: hij schiet zichzelf door zijn kop om te voorkomen dat zijn latere ik die moeder afknalt. Als de toekomst nog veranderbaar is, kan hij toch besluiten zich over 30 jaar wel meteen door zichzelf te laten neerschieten. Ook dat is weer heel frustrerend. Boos word ik dan: ‘Dat kan gewoon niet!’ Dan kijk ik nog liever Piranha 3D, en dat vond ik wel echt de grootste kutfilm die ik het afgelopen jaar heb gezien.“

LJK2

Iedere Duimpjeworstelaar krijgt ook de gelegenheid om een positief oordeel te geven over films. De CINEmaki vroeg Lambert-Jan Koops om drie tips te geven aan de lezer:

SESide Effects: “Die zou ik zien. Het is gewoon een goede film, ik kan er niet zo veel over zeggen. Al komt het misschien wel doordat je als kijker ook een beetje half op een verkeerd been wordt gezet.”

 

 

MMemento: “Dat is een all-time favourite. Toen ik die film destijds in de bioscoop zag, maakte die meteen indruk, en die is me altijd bijgebleven. De vertelling klopt gewoon helemaal.”

 

 

 

DTSDeath to Smoochy: (na heel lang nadenken) “Death to Smoochy, die vond ik goed. Die mag in mijn top 3. Dat is wel een film die ik zelf heel leuk vind, maar waarvan ik niet per se verwacht dat anderen die ook geweldig vinden.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s