Duimpjeworstelen met Tom Raeven

IMG_6454

De CINEmaki geeft The Dark Knight (reg. Christopher Nolan) de ‘thumbs up’, maar zijn kompaan Tom Raeven heeft ernstige reserveringen. Over filmsmaak valt te twisten! ‘De Joker blijft uiteindelijk een gekke bekken trekkend, hinnikend, macaber mannetje.’

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|The Dark Knight|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

In 2004 maakte ik voor het eerst kennis met Tom Raeven, toen nog student Nederlands en een redacteur van het Algemeen Nijmeegs Studentenblad (ANS). Al gauw bleek dat we een vergelijkbare smaak hadden, zeker wat humor betreft. We trokken vaker met elkaar op en hebben we onder andere samengewerkt aan filmpjes voor de website van het blad. Na het uitkomen van Christopher Nolan’s The Dark Knight bleek toch dat we het niet altijd eens zijn over films, en dus is dat een mooi gespreksonderwerp voor een potje Duimpjeworstelen.
In het dagelijks leven werkt Raeven als postbode. Tussendoor houdt hij zich veel bezig met zijn interesses in muziek en literatuur. Je zou zijn verzameling boeken van Herman Brusselmans moeten zien, dat is zeker niet de minste. Maar zijn huiskamer ligt ook bezaaid met oude kranten en Humo’s. Vaak genoeg kijken we samen een film, zo ook voorafgaand aan het interview. Raeven vond het fijn om The Dark Knight weer even vers in zijn geheugen te hebben.

Wanneer heb je de film het eerst gezien en waar?
“Volgens mij gewoon op dvd. Ik heb ‘m bij een vriend van me gezien, een jaar nadat ‘ie was uitgekomen. Ik laat hypes nog wel eens liggen en ik skip films waarvan iedereen zegt dat ik ‘m moet zien, maar hiervan kreeg ik vanuit zo veel hoeken bericht dat ik ‘m moest zien, dat ik ‘m ook wel bekeken heb. Na afloop dacht ik: Is dit wel de ultieme filmervaring die me wordt voorgespiegeld? Het klinkt misschien een beetje laf en indekkend, maar dat is het niet. Als je een film hebt die zo’n ontzettende hype is, dan verwacht ik niet een film die me amper op het puntje van mijn stoel houdt.”

Had je van tevoren het eerste deel gekeken?
“Nee, die heb ik nooit gezien.”

Sindsdien dus ook niet?
“Nee.”

En deel 3? Of wil je daar niet meer aan beginnen?
“Nee, die heb ik ook niet gezien. Nou ja, die staat niet heel hoog op mijn lijstje, maar aan de andere kant ben ik ook wel weer een beetje benieuwd.“

Meestal is Tom Raeven wel te porren om mee te gaan naar de Nijmeegse arthousebioscoop LUX, maar ook van een tripje naar de mainstream bioscoop is hij zeker niet vies. Laatst zaten we bijvoorbeeld samen in de zaal bij Skyfall. Als hij over een film praat, schiet Raeven van het ene uiterste naar het andere. Soms is hij heel gedecideerd en fel, andere keren worden zijn uitspraken terughoudender en zelfbewust van het feit dat hij slechts zijn persoonlijke mening verkondigt. Soms zie je het beide in één zin terug, waarin zijn uitgebreide woordenschat merkbaar is, maar toch de grammaticale structuur drie keer verandert met nieuwe gedachtes die hem te binnen schieten.

Je zei dat The Dark Knight je amper op het puntje van je stoel kreeg.
The-Dark-Knight-Screencaps-the-dark-knight-5263693-1232-720“Kijk, ik zal niet zeggen dat het van hot naar her knotst en botst. Maar je kunt de film haast in stukjes hakken en opdelen. ‘Nu komt het gedeelte met het vrachtautootje, nu komt het gedeelte met de ferry’, ik vind dat niet allemaal even samenhangend. Het zijn allemaal onafhankelijke episodes, alsof het om een paar afleveringen van een serie gaat.”

Op zichzelf staand zijn de onderdelen goed, maar ze vormen geen geheel.
“Precies, precies. Dan denk ik achteraf: had dit nou geschrapt. Ik vind de eindscène helemaal niet zo sterk. Dat sociale experiment met dat bootje, dat vervolgens die clowns in dat gebouw zitten die dan weer de gijzelaars blijken te zijn. Het zijn een beetje twists and turns die we gedurende de film gaan verwachten, omdat de Joker nou eenmaal altijd een stap voorligt en de gekste dingen doet. Ik vind het bijvoorbeeld wel een sterk scène, wanneer die Gordon wordt neergeschoten. Dat werkt echt naar een verrassing toe.”

Maar de climaxscène op de veerponten – waar de Joker een veerpont met gewone mensen en een veerpont vol met gevangenen in een ‘Mexican stand-off’-situatie plaatst – staat je tegen. Waarom?
“Op dat punt in de film kom ik tot de conclusie dat ik het heb gehad met de crazyness en de chaos van de Joker. In het begin is die nog best wel geniaal, dat zal ik ook eerlijk toegeven. De Joker is iemand die steeds een stap voorligt, omdat hij totale chaos wil veroorzaken. Maar de regisseur verwijt ik dat hij het er zo erg instampt, alsof het een film voor 12-jarigen is. Dat gaat op het eind een beetje vervelen. Het is de combinatie dat ik het niet zo’n sterke scène vind, en dat het ‘kies het een of het ander’ al eerder in de film voorkomt wanneer Batman moet kiezen of hij Dent of Rachel redt.”

Op de ferry’s komt het echter niet tot de keuze die de Joker wil: dat een van de veerponten de andere opblaast.
Bruce-Wayne-the-dark-knight-2022974-1024-682“Dat is ook het doel van die scène, natuurlijk. Om de Joker in te laten inzien dat de groepen mensen dus eigenlijk allebei goed zijn. Dat is natuurlijk ook het hele idee van die scène. Ik ben geen scriptschrijver, en ik heb in mijn hele lijf niet zo veel talent als die regisseur in zijn kleine teen heeft. Maar kijk, als je mij als kijker op een gegeven moment een beetje moe maakt met hoe het afloopt, heb je toch iets niet goed gedaan.”

Waardoor gaat het vervelen?
Er is niet heel veel tijd om de vele karakters te ontwikkelen. Kijk, het scenario is met alle verhaallijnen echt een soort web van metrolijnen dat elkaar doorkruist en het een is nog mooier gevonden dan het ander, maar het is echt een enorme puzzel. En het is net zoals dat je af en toe in de metro kan zitten en af en toe het gevoel kan krijgen dat het iets te veel is en misschien ook af en toe het gevoel kan krijgen dat je de weg kwijt kan raken. Ga maar na, wat zit er allemaal wel niet in? Het is te veel om de karakters echt tot leven te laten brengen. Misschien schiet Nolan zijn doel voorbij.”

De karakters komen niet tot leven?
“Precies! En de karakters die nog het meest tot leven komen zijn de karakters die de dialogen voeren die redelijk normaal menselijk zijn. We krijgen een beetje het idee dat iedereen in deze film de oneliners gewoon uit zijn mouw schudt. Laten we wel zijn, zo werkt het in het echte leven niet. Zo’n ontzettend intelligente wisecracks op elk moment, ook onder hoogspanning, gemaakt door mensen die vet in de stress zitten… Af en toe erger ik me daar gewoon aan.”

Wie is er bijvoorbeeld erg onrealistisch?
“Bijvoorbeeld die Lucius. Morgan Freeman is iemand die natuurlijk ook wel veel zelfvertrouwen uitstraalt in films, maar hier lijkt het absurd. Die man weet gewoon al 10 seconden van tevoren wat hij gaat zeggen.”

Bedoel je bijvoorbeeld wanneer die bedrijfsaccountant hem probeert te chanteren, en Lucius zegt: ‘Ok, je vermoedt dat je cliënt in zijn vrije tijd boeven in elkaar mept met zijn blote handen en nu wil je hem chanteren? Good luck with that.’?
Lucius_Fox_Dark_Knight“Precies, dat zijn van die voorbeelden. En dat eerdere gesprek met die man uit Hong Kong, die windt hij ook zo om zijn vinger met een slimme opmerking. Daar heb ik ook een beetje moeite mee.
“De Joker heeft van die kleine dingen. ‘Do you wanna know how I got these scars?’, in die zin praat hij misschien nog wel het normaalst. Of het meest realistisch. En je moet knarsetandend toegeven dat hij vaak pijnlijke waarheden verkondigt. ”

Iets zegt me dat het geen geval is van ‘over de Joker niets dan lof’.
“Ik wil als eerste zeggen dat ik het wel heel briljant vind dat ie make-up opheeft die totaal uitgesmeerd lijkt en smerig haar heeft, wat je als symbool kunt zien voor de chaos die hij zelf veroorzaakt. Dat maakt visueel ook indruk, wat ik misschien van tevoren niet had verwacht.
“Maar wat misschien een beetje te veel is doorgeslagen – dat we met zijn allen denken dat die man misschien wel de beste rol in de geschiedenis heeft neergezet. Dat is natuurlijk niet zo. Het blijft uiteindelijk een gekke bekken trekkend, hinnikend, macaber mannetje. Bij tijd en wijlen imponeert hij, maar hij hoort ook weer niet de geschiedenisboeken in te gaan als vreselijkste en engste schurk uit de film. Ik kan zo twee filmschurken noemen die ik beter vond.”

John Doe en Hannibal Lecter?
“Hoe wist je dat? Se7en en The Silence of the Lambs zijn ook twee van mijn favoriete films, hoor. Wat de Joker met John Doe gemeen heeft, is dat hij helemaal geen identiteit heeft en geen labeltjes in zijn kleren en zo. Dat is wel leuk, maar dan heb je ook weer het nadeel dat die film 13 jaar later is gekomen en dat de Joker wat dat betreft misschien een beetje schatplichtig is aan John Doe op bepaalde vlakken.”

En als we die vergelijking weer even loslaten. Wat is er nog meer vervelend aan wat de Joker doet in de film?
The Dark Knight“Wat ik ook verwarrend vind: de Joker legt zijn lot in de hand van andere mensen en toch wordt er dan geen gebruik van gemaakt. Dent gaat hem zien als een soort loslopende hond en hij wil weten wie hem los heeft gelaten. Dan denk ik: dat kan wel zijn, maar uiteindelijk is hij dat laatste schakeltje die voor al die ellende heeft gezorgd. Pak dat laatste schakeltje dan aan. Het is duidelijk dat je met hem een hele organisatie weg hebt.”

Waaraan ontbreekt het vooral in The Dark Knight?
“Het fijnere, subtiele emotionele werk zit er niet zo in. De kleine hulpelozere, momenten, dat lijkt de regisseur niet zo goed af te gaan. Dat interesseert hem waarschijnlijk gewoon helemaal geen zak. Het zou hem sieren als hij daar de volgende keer meer aandacht aan zou geven. Maar kennelijk zitten die films van hem altijd zo vol met plottwists, dat hij dat misschien als eerste schrapt. Dat mag hij van mij doen. Het levert hem blijkbaar respect op.”

The-Dark-Knight-Joker-570x328

Iedere Duimpjeworstelaar krijgt ook de gelegenheid om een positief oordeel te geven over films. De CINEmaki vroeg Tom Raeven om drie tips te geven aan de lezer:

GGummo: “Deze film van Harmony Korine heeft wel een verpletterende indruk gemaakt. Dat is zo deprimerend en realistisch, dat ik denk: ‘Kan je ook zo’n film maken?’”

JPJurassic Park: “Die doorstaat de tand des tijds zo goed. Er zitten mooie karakters in, en mooie humor. Ik vind het ook lastig om de nostalgie los te laten. Maar zelfs als ik het nu kijk, vind ik het prachtig.”

7Se7en: “Omdat ik het in dat op zicht een veel mooiere film vindt dan The Dark Knight. Er zijn best wel wat parallellen. Zoals de donkere stad waar het altijd regent. En Morgan Freeman, haha. Er zitten wat pijnlijke waarheden in, die de moordenaar verkondigt. Zo creepy, dat je er de halve nacht niet van kan slapen. Die man is moreel fout, maar hij heeft ook een scherpe blik op de maatschappij.”

Advertenties

Een gedachte over “Duimpjeworstelen met Tom Raeven

  1. Pingback: Duimpjeworstelen met Sven Boot | de CINEmaki

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s