Aantekeningen: The Mill and the Cross

130118_344020_The_Mill_and_the_Cross_02_450_253

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|The Mill and the Cross|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Eerst kijken, daarna krijg je uitleg.

Dat is geen aanrader van mij, dat is simpelweg de structuur van The Mill and the Cross. De film is zowel een boekverfilming als simpelweg een masterclass in kijken naar het schilderij ‘De kruisdraging’ van Pieter Bruegel. Drie figuren krijgen in de film het woord: de opdrachtgever van de schilder, Nicolaes Jonghelinck, een van de figuren in het schilderij, Maria, en de schilder zelf (neergezet door Rutger Hauer). Zij vertellen het verhaal van, achter en rond het schilderij weliswaar, als eerste is het toch de opdracht aan de filmkijker om goed te kijken.

De opdrachtgever verwoordt de historische context waarin hij de opdracht gaf voor het schilderij, waar Vlaanderen op dat punt in de geschiedenis stond in politieke en culturele zin. Maria vat in woorden samen wat haar verhaal is binnen het schilderij; de moeder van de krijsdrager in het midden van het schilderij. Maria zelf vinden we geheel op de voorgrond, met een geheel eigen verhaal in haar houding en blik. De werkwijze wordt uit de doeken gedaan door Bruegel, Hoe is het gestructureerd? Waar moet je naar kijken?

De mise-en-scène is een voortdurende oefening in licht en kadrering, precies zoals een schilder dat zelf doet. Je merkt het plezier van de regisseur, Majewski, in het kijken naar kunst. Zijn plezier in het streven naar zijn eigen kunst. De film is daardoor niet alleen een eerbetoon, maar ook een persoonlijke verkenning, en een waar je met veel geduld naar moet kijken.

Niet alleen zien we de figuren in de compositie van het doek bewegen, maar ook daaromheen. We zien de binnenkant van die molen die zo’n prominente plek inneemt, dat huis van de molenaar die volgens Bruegels beschrijving de plek van God inneemt. En binnen is het donker, een duisternis waarin sommige zaken met licht geaccentueerd worden. Het heeft veel weg van ietwat latere schilderkunst in de Gouden Eeuw, er wordt een film geschilderd met licht.

Maar vooral ook de typische Bruegeliaanse klederdrachten die alle personages aanhebben, fel van kleur, zeer geconstrueerd, zeker niet historisch het meest correcte aan de film, zijn een aanwijzing dat je echt door het schilderij heen wandelt. Meer misschien nog, dan het digitaal gemaakte landschap. Het is Bruegels visie waar we ons in mogen onderdompelen. En als we geduldig hebben gekeken, krijgen we nog een beetje uitleg tussendoor ook. Maar vooral moeten we kijken.

millcrossatl2

Advertenties

Een gedachte over “Aantekeningen: The Mill and the Cross

  1. Pingback: Aantekeningen: La Religieuse | de CINEmaki

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s