Aantekeningen: Vampyr – Der Traum des Allan Grey

vampyr2

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Vampyr|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Carl Theodor Dreyer is, zoals iedereen die La Passion de Jeanne d’Arc heeft gezien weet, een meester in het filmen van gezichten. Ook in zijn eerste geluidsfilm Vampyr maakt hij geraffineerd gebruik van de gezichten van zijn spelers om de kijker deelgenoot te maken. Of we moeten voelen wat de personages voelen, of dat we simpelweg verbijsterd mogen worden door de manische ogen van een bezeten vrouw, Dreyer stopt het erin. En je voelt, je bent deelgenoot.

Hoe vernieuwend was Vampyr? De film heeft veel ijzingwekkende beelden, zeker voor zijn eigen tijd, maar ook in het algemeen. De sequentie waarin de hoofdpersoon Allan Grey door de hem vreemde omgeving rondwaart, op zijn mystieke ontdekkingstocht, bevat een aaneenschakeling van visuele huiveringen. De schaduw van de dodengraver, die die tegen de tijd in zand schept, is er een. De dansende schaduwen met ook de schimmen van zwevende, rond hun as in de diameter draaiende wielen zijn een tweede. En de met insecten overladen dokterspraktijk.

vampyr3Maar de voornaamste manier waarop je lotgenoot wordt gemaakt van Grey is in de laatste fase van de film. Na een aaneenschakeling van rare gebeurtenissen, ingegeven door een oude vrouwelijke vampier en haar dokter, wordt Grey zelf het mikpunt van vervloeking. Hij wordt vreemd genoeg in tweeën gespleten – spoiler? geloof me, bij deze verbeelding maakt het simpelweg niet uit om voorkennis te hebben – en een van zijn ego’s wandelt binnen bij een grafkist die klaarstaat om onder de grond te worden gestoken. Is dit echt of niet? Geen idee, maar we worden meegezogen.

En het meest gewichtige moment is dat we zien wie er in de kist ligt: Grey zelf. Is hij al lang dood? Naar wat zijn we aan het kijken, welk deel van hem waart nog rond? En dan komt het moment supreme: de camera filmt Grey binnenin de kist. Als kijker zijn we bij hem, we worden mee begraven, we zijn ook slachtoffer van de duistere krachten. Het wordt extra benadrukt, wanneer we door de dode ogen van Grey door het venstertje naar buiten kijken. Wanneer we zien wat zijn belagers erbuiten uitvoeren.

We beelden ons in hoe het is om begraven te worden, terwijl we – een deel van ons? – nog rondloopt.

Spooky stuff!

vampyr1

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s