Duimpjeworstelen met Sven Boot

SvenBoot

De CINEmaki geeft Crash (reg. Paul Haggis) de ‘thumbs up’, maar filmveelvraat Sven Boot moet er zowat van overgeven. Over filmsmaak valt te twisten! ‘Het spijt me dat ik het zeg, maar wat een kutfilm! Als ik aan het begin van de film denk dat ik voor de gek wordt gehouden, houdt het voor mij op. Dan ben ik ook zwart-wit. Dat doet deze film met mij.’

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Crash|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

In oktober 2005 kwam op een redactievergadering van het Algemeen Nijmeegs Studentenblad (ANS) ter tafelen: hoe gaan we die laatste editie van de kunstrubriek invullen, waar we iets elitairs toegankelijk proberen te maken? Om een lang verhaal kort te maken, de keuze viel op de Dogma 95-beweging. “Waarom doen jij en Sven het niet?”, werd het artikel mij in de schoot geworpen. “Jullie kijken toch zo veel films?” Vooruit, dacht ik, maar ik heb eigenlijk vrij weinig met Dogma.
Als redacteur mocht ik mijn schrijvende collega Boot zelf opbellen met het nieuws dat we samen aan een filmartikel gingen werken. Ik vertelde hem het onderwerp. “Prima”, zei hij. “Maar ik heb eigenlijk vrij weinig met Dogma.” Hoe dan ook, het artikel was het begin van af en aan vaker lang over films ouwehoeren, Carnivàle seizoen 2 kijken en onverslaanbaar blijken in filmquizzen. Het is niet minder dan vanzelfsprekend dat ook Sven Boot een film naar keuze met de grond gelijk mag maken.

Wanneer heb je Crash voor het eerst gezien en waar?
“In het jaar dat ‘ie uitkwam, gewoon op dvd. En ik heb even gekeken naar het jaar waarin hij die Oscar won voor Beste Film. De andere vier genomineerde films waren Good Night and Good Luck, Munich, Brokeback Mountain en Capote. Alle vier waren beter dan deze film. Je kunt zeggen: verdienen die dan wel een Oscar? Daar kun je over discussiëren, maar ze verdienen hoe dan ook meer die Oscar dan deze film.”

3177152crash02Ryan Phillippe zit erin als politieman, een rol waar Heath Ledger auditie voor heeft gedaan. Maar in plaats daarvan heeft hij Brokeback Mountain gemaakt.
“Over verstandige keuzes gesproken! Ik bedoel voor Heath Ledger, dat is echt zijn doorbraak als groots acteur. Die rol van de Joker in The Dark Knight, daar heeft iedereen alles wel al over gezegd…”

Inclusief Tom Raeven.
“Ja, inclusief Tom Raeven. Maar over Heath Ledger. Kijk, Brokeback Mountain is een verfilming van een kort verhaal, en dat merk je er wel aan. Maar die film had van mij echt wel mogen winnen. Het is een hartverscheurende film.
“Wat trouwens typisch is aan Munich, die gaat over wat er toen is gebeurd in München, tijdens de Olympische Spelen. Als je iets niet van Spielberg verwacht, is het een subtiele, gedoseerde film. Van Spielbergs serieuze films vind ik Munich een van zijn beste.” 

Elk interview kent een beetje zijn eigen structuur, maar meestal komt het erop neer dat ik met de geïnterviewde op een rustig plekje ga zitten praten over films. Met Tom Raeven had ik al eens de film gekeken, om het er daarna met hem over te gaan hebben. Toen Sven Boot vooraf zei dat het misschien handig was om eerst de film nog eens te kijken, dachten we het hetzelfde te doen. Ware het niet dat zijn irritaties al voor het interview hoog oplopen, en de film continu moet worden gepauzeerd, omdat er bij Boot iets van zijn hart moet. Het resultaat is dat we de film echt kijken door zijn ogen. Daarom zal deze editie van Duimpjeworstelen iets meer een chronologische structuur hebben.
crash_2004_pic03Niet dat we het einde van de film redden. De pauzes worden frequenter en zijn nooit van korte duur. “Ik ga roken, we gaan ‘m toch niet afkijken”, zegt Boot op een gegeven moment heel tekenend. En wat zou het ook? Zijn observaties zijn sterk en helder. Hij mag dan vooral een fanboy zijn als het op films aankomt, hij is er wel een met een erg geoefende blik. Al voordat we de film aanzetten, steekt hij van wal. “Het gaat fout met Crash vanaf het moment dat je ‘m Crash noemt. Dat is al een film van David Cronenberg. Op het moment dat je de naam ervan jat, kan ik er al niet tegen. Nou denkt iedereen bij Crash aan die kutfilm.”

Je moet wel heel erg specifieke titels hebben, willen ze niet zijn her te gebruiken.
“Nee ok, maar Crash? Ik vind het gewoon een domme keuze. Omdat: op een vreemde manier gaat de Crash van Cronenberg ook over auto-ongelukken. Maar dan op een héél andere manier.”

De play-knop wordt ingedrukt, maar als snel zegt Boot “Druk maar op pauze!”

crashbdcap1_original“Nou, wat ik al zei: Crash van Cronenberg zal voor mij altijd dé Crash-film blijven. De openingsscène van Haggis’ film is al een of ander filosofisch geneuzel. We hebben auto-ongelukken om maar iets te voelen. Dat vind ik wel typisch, want dat is het hele punt van Cronenbergs film. Je kunt mij niet vertellen dat Haggis die film nooit gezien heeft, want hij opent de hele film heel veilig met de referentie aan de eerste.”
“Het enige voordeel wel is dat Don Cheadle – een van de weinige redeeming factors van de film – het uitspreekt. Want als iemand anders het had gedaan, dan was ik al kotsend weggelopen na één minuut.”

Play.

Pauze.

(lachend:) Film kijken gaat lang duren zo.
“Ja, maakt mij niet uit. Mijn punt is: de film begint. In de eerste twee scènes heb je eerst een Aziatische mevrouw en een latina die ruzie met elkaar maken, en daarna is iemand uit het Midden-Oosten ruzie aan maken met een Amerikaan. Met andere woorden: de toon is gezet. En niet zo’n beetje ook, want het enige dat je ziet is mensen die ruzie maken. Wat me daaraan stoort, is dat deze regisseur een punt wil maken en elke scène al meteen gebruikt om dat punt erin te rammen.”

Dat vind je niet realistisch genoeg?
“Ik woon niet in Los Angeles, dus ik weet niet hoe het in L.A. gaat. Maar in Nijmegen heb je ook een behoorlijke diversiteit aan etnische groepen. En ik heb nog nooit zo’n gesprek gehad als ik in deze twee eerste scènes meemaak. Een film maken over racisme is op zich een mooi streven. Maar alle subtiliteit is binnen vijf minuten film verdwenen. Het punt van de film is na deze twee scènes al duidelijk, dus waarom zou ik in godsnaam dan nog de rest van de film gaan kijken? Je hebt geen ruimte om in de film te komen. Je wordt bij de keel gegrepen; hier, luister naar me! Hoe moet ik dat zeggen? Het is zo rigide allemaal, het is allemaal set in stone, er is geen ruime, geen speling.”

Rechttoe rechtaan?
“Ja, bij films die sociale kwesties aankaarten is juist dat ambigue, dat je in een grijs gebied gaat zitten, interessant. Als je heel zwart-wit gaat zitten doen, zorgt dat ervoor dat ik die personages vanaf het begin af aan al niet geloof. Want het zijn geen echte personages meer, het zijn gewoon schaakstukjes die Haggis op zo’n manier manoeuvreert, dat hij zijn punt duidelijk kan maken.”

Play.

Er komt een scène met een gesprek tussen twee zwarten, gespeeld door Ludacris en Laurenz Tate. Boot zegt: “Pauzeer maar.” Ik wacht echter tot de scène op het punt komt dat ze, na een gesprek over onterecht voor gangster worden aangezien, hun pistolen trekken en een blank paar overvallen. Pauze.

“Het is gewoon verschrikkelijk.”

Alleen al bij het zien van Sandra Bullock en Brendan Fraser steunde je.
tumblr_m4tnugaXa21qjyp86o2_1280
“Waarschijnlijk zette Paul Haggis ze alleen maar in de film zodat hij wat bankable namen heeft. Als je een ensemblefilm maakt, kun je beter karakteracteurs nemen. Net zoals Paul Thomas Anderson in Magnolia en Boogie Nights, en zijn mentor Robert Altman, in Short Cuts, dat deden. De enige uitzondering is Tom Cruise in Magnolia, maar die rol is zo anders van de rest van zijn werk dat het totaal niet stoort.
“Maar Haggis zet dus Sandra Bullock en – hoe heet onze grote vriend ook alweer?”

Brendan Fraser.
“Ja, George of the Jungle, laat hij een of ander high class steletje spelen. Het feit dat Sandra Bullock een Oscar heeft gewonnen voor Beste Actrice (voor The Blind Side, red.) is een van de meest belachelijke feiten uit de geschiedenis van de Oscars. Dat vind ik een devaluatie van de Oscars. Je kunt een hoop zeggen over haar, ik snap dat mensen haar sympathiek vinden, maar subtiliteiten en de diepte ingaan zie ik haar niet doen.
“En sorry hoor, maar Brendan Fraser kan niet acteren.”

Dat maakt de personages er niet overtuigender op.
“Het zijn geen personages. Het zijn pionnetjes, vehikels om het punt van Paul Haggis duidelijk te maken. In mijn optiek kun je dan beter een essay schrijven, dan hoef je geen film te maken.”

Haggis kreeg het idee voor de film, nadat hij zelf was beroofd.
“Dat zit denk ik heel erg in deze scène. Maar ook het feit dat het zo’n indruk op hem gemaakt heeft. Als ik een film kijk, wil ik toch altijd het idee hebben dat ik naar mensen kijk. Niet dat ik een soort ideetjes zie lopen die precies doen wat hen van pas komt. Ik heb de hele tijd het idee alsof Haggis dit gebruikt als een soort therapie of zo. Ik heb de hele tijd het idee dat ik naar een hoop paranoia zit te kijken. Hoewel er een hoop nare dingen aan racisme gebeuren, is dit gewoon geen realiteit.
“Het spijt me dat ik het zeg, maar wat een kutfilm! Als ik aan het begin van de film denk dat ik voor de gek wordt gehouden, houdt het voor mij op. Dan ben ik ook zwart-wit. Dat doet deze film met mij.”

Play.

De scène begint waar een latino slotenmaker praat met zijn dochtertje, dat zich bang onder het bed heeft verstopt na het horen van geweerschoten op straat. Pauze.

“Michael Peña is niet in elke film even goed, maar van deze scène weet ik nog wel de eerste keer dat ik ‘m zag. Dat is een van de weinige scènes waarbij ik het idee heb dat ik naar iets oprechts aan het kijken ben.”

Crash-Michael-Pena+DaughterIn de IMDb-trivia is te lezen dat hij de regieaanwijzing kreeg om tegen haar te praten alsof hij tegen iemand praat in een bar.
“Dat zegt ook wel wat. En ik heb hierbij niet het idee wat ik bij de rest van de scènes wel heb; dat ik voor de gek gehouden wordt. Het is een film die heel erg puur op je gevoel inspeelt.”

Play.

Pauze.

Je zei: “Terrence Howard zet wel een overtuigende spineless loser neer.”
“Ja, dat doet hij goed. Maar dat is toevallig een van de scènes dat ie wel enige realiteitszin in zich heeft. Ik weet niet waar ik dat gelezen heb, maar ik heb gelezen dat een van de grootste angsten die mannen hebben is het fysiek verdedigen van hun vrouw/vriendin/relatie.”

Als je faalt, ben je helemaal de lul.
“Dan raak je je mannelijkheid kwijt. Maar er zitten ook goede scènes in Crash. Niet heel veel, ze zijn op één hand te tellen. Maar mij zijn ze na twee scènes al kwijt. En dan word ik ook onredelijk, want dan gaat alles me irriteren.
“Ik ga roken, we gaan ‘m toch niet afkijken.”

Een laatste vraag dan nog. Is The House of Sand and Fog een betere versie van deze film?
“Ik denk dat je dat precies goed zegt. Die film heeft natuurlijk ook een hoop effectbejag, maar het wordt veel beter uitgediept. De verhaallijnen van de twee hoofdpersonen die met elkaar clashen, daar zit véél meer achter.”

Iedere Duimpjeworstelaar krijgt ook de gelegenheid om een positief oordeel te geven over films. De CINEmaki vroeg Sven Boot om drie tips te geven aan de lezer:

Vd“Het oude werk van David Cronenberg is voor mij vormend geweest, ook al was ik eigenlijk misschien te jong om ze te kijken. Volgens mij zei Scorsese eens: ‘They still have the old power.’ In Videodrome komt dat voor mij het meest naar voren. Dat is een film die zijn eigen realiteit heeft. Hij is oud, maar dat maakt niet uit, want het past gewoon bij de film die hij aan het maken is. Ook heeft Videodrome een van mijn favoriete eindes ooit. Dat is zo, zó vet dat elke keer als ik dat einde weer zie, denk ik: zucht, wow!”

GotF“Het is gewoon hartverscheurend, maar oprecht hartverscheurend. Niet van dat effectbejag. Roger Ebert zei daar iets heel moois over, waardoor ik me realiseerde hoe insightful die man eigenlijk wel niet was. Grave of the Fireflies bewijst dat je voor sommige verhalen echt beter animatie kunt gebruiken. Film je met echte acteurs, dan zie je een klein meisje honger hebben. Dan gaat het zijn punt voorbij, omdat het zo erg is om dat te zien. Je gaat je ervoor afsluiten. Doordat het een tekenfilm is, kun je er wel naar kijken. Het is een keiharde film, maar zo oprecht. Zo lief ook, op sommige momenten.”

l_13158_0118996_3edea36d“Er zijn niet zo veel mensen die ervan gehoord hebben, maar iedereen die ik ‘m aangeraden heb, zegt van: ‘What the fuck is dit voor film?’ Dobermann is een Franse film van Jan Kounen. Met Vincent Cassel, nog voor die bekend werd, en Monica Bellucci. Het is een heel bizarre, heel vreemde film. Het gaat over een soort bende die in een oorlog terechtkomt, met een politie-inspecteur die zo vuil is als maar zijn kan. Visueel is ‘ie overdonderend. Als je niet tegen geweld kunt, moet je hem echt niet kijken. Als je dat wel kan, is het er echt een om te zien.”

Advertenties

Een gedachte over “Duimpjeworstelen met Sven Boot

  1. Pingback: Aantekeningen: Crash (1996) | de CINEmaki

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s