Aantekeningen: The Ballad of Narayama

kesa

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Narayama-bushi kô|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Qua thematiek doet The Ballad of Narayama (1983, niet de eerste verfilming uit 1958) enigszins denken aan The Tree of Life. Vooral de tegenstelling tussen natuur en cultuur bedoel ik dan. Ook spiritualiteit is een gegeven, maar niet zo sterk aangedikt als in het Terrence Malick-epos. Een ander verschil is dat alles wat natuurlijk is in Narayama kritiekloos de revue passeert, maar dat er op al het culturele, al het maatschappelijke van het kleine dorp, wel degelijk een zekere negativiteit meedraagt.

Al het natuurlijke wordt slechts geregistreerd, en een beetje verheerlijkt. Er worden ook beelden van dieren tussendoor geknipt, zoals parende slangen, een starende uil, dode beesten. Dieren die elkaar opeten, dieren die aan het baren zijn, dieren die elkaar doden. Maar ook menselijke natuur wordt nergens veroordeeld. De jongste telg van een familie heeft seks met een meisje, hij is misschien niet de sympathiekste, maar de vrijpartij zelf wordt op een voet gezet met de natuur. We zien zelfs een vogel op de voorgrond, met het geseks er discreet achter.

NarayamaZelfs wanneer de middelste van het gezin – de stinkende Risuke, die door iedereen en zeker alle vrouwen wordt afgestoten – zijn lichamelijke lusten botviert op ene hond, zijn de beelden neutraal. De rest van het dorp veroordeelt hem later, maar zijn seksualiteit en uiting daarvan komen in beeld zonder een greintje negatief oordeel. Het zijn natuurlijke gevoelens.

Wat de dorpelingen daarentegen hun medeburgers flikken, kan ontzettend gruwelijk zijn. Een vergelding tegen een dief wordt afschuwelijk in beeld gebracht. De gezinsleden worden samen in een kuil gestort en levend begraven. Er is heftige muziek te horen, we zien armen naar boven gericht, vechtend voor hun leven. De muziek sterft weg, we zien dorpelingen blijven harken, om zand over de familie te gooien. Het wordt zelfs klinisch, systematisch. En dan is het over en gaat iedereen naar huis. Alleen de jongste zoon van de hoofdpersoon, die een van de dochters in de kuil heeft bezwangerd, is ontroostbaar. Hij is een tegengeluid: die is onmenselijk, tegen de natuur zelfs.

Ook het ritueel waaraan de film zijn naam dankt is gruwelijk. Iedereen die de 70 bereikt, wordt door een gezinslid bovenop een berg gedragen en achtergelaten. Het proces wordt als iets eervols gepresenteerd, maar de tocht zelf is bar en moeilijk. Onnodig zwaar misschien. De oude vrouw blijft trots achter in een berg menselijke skeletten, een perversie van de dood die op ieders leven volgt. Onderweg terug komt haar oudste zoon een dorpsgenoot tegen, die een tegenstribbelende vader van de rotsen afdondert. Daar wordt de veroordeling nog even extra benadrukt. En dan gaat het sneeuwen. “Gelukkig begon de sneeuw net”, zegt de zoon thuis. Een teken van de natuur.

Een manier om goed te praten wat hij heeft gedaan.

The-Ballad-of-Narayama-31463_6

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s