Aantekeningen: Trance

TRASA-767.DNG

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Trance|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Voor thrillers waarin je als kijker van alle karakters zelf uiteindelijk de balans moet opmaken hoe ze moreel scoren ten opzichte van elkaar moet je de laatste jaren vooral in Zuid-Korea zijn. Claimt regisseur Danny Boyle met Trance wat terrein terug voor Europa, met zijn film die tegelijkertijd een aanklacht is tegen de ver-Pixar-isering van de filmindustrie? Het is zeker een staaltje volwassen verhalen vertellen, en de ambiguïteit speelt daarin een belangrijke rol.

Maar Boyle doet ook vooral dat waarin hij altijd sterk is; krachtige beelden neerzetten. De wereld binnen de hypnotische trance voldoet aan enkele interessante regels, die een uitstekende verbeelding zijn van wat het karakter lijkt te verbeelden. (Overigens, het is lastig om de vinger erop te leggen of dit dicht genoeg bij hypnose staat zoals het in de werkelijkheid is, maar het lijkt een behoorlijk goed geïnformeerde vertelling te zijn. Dat we het maar even uit de weg hebben.*) Wanneer James McAvoy’s karakter Simon zich in de virtuele wereld begeeft, neemt zijn gemoedstoestand elke cue die hypnotiseur Elizabeth (Rosario Dawson) hem geeft. ‘Je bent opgelaten’, bam: grote glimlach, ‘… maar toch beheerst’, en de concentratie maakt zich van hem meester. Een mooi, fijnzinnig detail dat goed uitpakt.

james-mcavoy-trance-600x361Dan zijn er nog zaken als de associaties die Simon heeft met bepaalde personages, die een aanwijzing zijn dat Simon in een trance zit. Wanneer hij denkt echt bij grote antagonist Franck (Vincent Cassel) in huis te zijn, staat er de hele tijd dezelfde goal aan op tv die ook te zien was toen hij Franck voor het eerst ontmoette. De aandacht van de kijker wordt erheen geleid, alsof Simon het ook opvalt, maar hij het moedwillig negeert zolang hij in die trance zit. Het heeft iets vrijwilligs om zo te worden meegenomen in een overduidelijke illusie.

Maar er is aan het begin van de film iets wat me verwart, tenminste, als ik er achteraf aan terugdenk. De film start met een inleiding over kunstroven, hoe het in de jaren zeventig makkelijk was, maar nu veel meer moet worden gepland. Toch zijn er nog steeds spieren nodig, en durf. Dat vertelt Simon in een voice-over. Tussen beelden van de roof bij het veilinghuis waar hij werkt door zien we Simon in een leeg veilinghuis direct in de camera kijken. Het heeft veel weg van films in de jaren zestig en zeventig, waarin Michael Caine recht in de camera praatte.

Het is elke keer een veelbetekenende blik die Simon ons toewerpt. De laatste keer zit er echter een zekere pijnlijkheid in, vlak voordat Franck het schilderij uit de hoes haalt en het doek uit de lijst blijkt te zijn gesneden. Gezien het verdere verloop van de film: waarom die pijnlijke blik. Er komt een moment na die een zekere triomf had kunnen zijn, een twist: Simon heeft Franck het schilderij nooit gegeven, hij heeft het doek vast zelf. Maar een klap, die hij van Franck tegen het hoofd kreeg, heeft hem doen vergeten waar het schilderij was. Is het een voorbode daarvan? Of van andere zaken die later verband met die klap blijken te houden (geen spoilers 😉 !)? Maar het lijkt ze te zijn gekoppeld aan het verdwijnen van het doek.

Waarom die blik? Ze houdt me bezig. Dat begin moet ik nog eens opnieuw kijken. En what the hell, de rest van de film wil ik ook best herkijken.

* Derren Brown schrijft in zijn boek Tricks of the Mind dat er twee scholen zijn wat betreft hypnose: zij die geloven dat er echt zoiets is als een trance, en zij die dat niet geloven. De tweede school gaat ervan uit dat mensen die denken dat ze onder een trance simpelweg meer gevoelig zijn voor suggestie en zichzelf wijsmaken dat ze in een trance zijn. Brown lijkt meer de tweede school aan te hangen, in de film wordt niet echt een harde keuze gemaakt, maar behandelt beïnvloedbaarheid wel expliciet. Dat maakt het ogenschijnlijk geïnformeerd. Overigens heeft Brown een interessante uitzending gemaakt in zijn serie Experiments, waarin hij een erg beïnvloedbare jongeman klaarstoomde om een moordaanslag op Stephen Fry te plegen.

PH2BueD0hCsR57_1_m

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s