Aantekeningen: Inside Llewyn Davis

Inside-Llewyn-Davis-cat

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Inside Llewyn Davis|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Zit er wel genoeg plot in deze film? Dat vroegen de gebroeders Coen zich af tijdens het schrijven van het script voor hun nieuwste instant klassieker* Inside Llewyn Davis. Dat is de aanleiding voor het tot leven roepen van de kat die de titelpersoon een groot deel van de film met zich meedraagt. Een scherpe observatie van mijn mede-filmganger, die ik hier losjes parafraseer: deze film bevat de beste acteerprestatie ooit van een kat. Dat mag gezegd worden. Als ik niet bang was geweest dat de Galerij der Grooten een dierenasiel gaat worden, had Ulysses er meteen in gemogen. Misschien iets voor de toekomst?

Deze nieuwste is misschien ook wel de meest liefdevolle film van Joel en Ethan Coen. Niet omdat andere films kil aandoen, of omdat hier de puberale humor ineens achterwege zou zijn gelaten. Integendeel. Maar er zit iets meer warmte in, iets meer genegenheid voor de overduidelijk flawed hoofdpersoon Llewyn Davis, en de wereld van folksongs waarin hij zich begeeft. Lees verder

Aantekeningen: Jeune & Jolie

jeuneetjolie_0

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Jeune & Jolie|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Is Jeune et Jolie een verheerlijking van seksualiteit van minderjarige meisjes? Verheerlijkt het – in andere woorden – pedofilie? Nee, hooguit viert het dat tieners hun seksualiteit beginnen te ontdekken, de film erkent het vooral. En wel door zonder blikken of blozen een ernstig uitgeschoten geval te tonen, zonder dat er van meet af aan kwaad over wordt gesproken. Er is geen sprake van veroordeling. Dat is misschien moeilijk om aan te zien.

François Ozon, de regisseur en schrijver van het ‘stuk’, laat zijn 17-jarige hoofdpersonage niet wegkomen met het feit dat ze zich prostitueert. Sterker nog, hij laat heel duidelijk blijken dat wat zij doet niet in lijn is met de mores van de samenleving. Niet dat de afrekening het einde is van het verhaal – er komt nog iets achterna wat de film helemaal bijzonder maakt, niet op zijn minst een verdienste van de performance  van Charlotte Rampling – maar de afrekening is aanwezig en bovendien cruciaal voor het verhaal.

Als je dat over het hoofd ziet, en vergeet dat je als kijker überhaupt al een laag van je eigen morele kleur aan de kijkervaring toevoegt, kun je inderdaad tegen deze film protesteren. Maar of dat voor iedereen van betekenis moet zijn?

En laten we wel wezen. Ozon is gewoon zo’n regisseur die onmogelijk een oninteressante film kan maken.

Jeune et Joliejeunejolie1

Aantekeningen: Le Passé

le-passe-2_big

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Le Passé|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

In 2011 speelde de Iraanse filmmaker Asghar Farhadi zichzelf enorm in de kijker met A Separation, eigenlijk een klein familieverhaal met de proporties van een Griekse tragedie en een bijzonder staaltje humanistische cinema. Farhadi had al enkele mooie staaltjes op zijn naam staan, dat wel. Toch was dit een kleine doorbraak, en zou zijn volgende film in Frankrijk worden gemaakt. Le Passé, een nieuw verhaal, wederom met een scheiding, wederom een klein familieverhaal. En toch zo ontzettend anders.

A Separation begint met een gebeurtenis die een kettingreactie veroorzaakt, een sneeuwbaleffect van ellende tussen verschillende partijen die allemaal handelen vanuit de overtuiging dat ze het goede doen. Iedereen is slachtoffer van zijn eigen menselijkheid, iedereen is boosdoener en slachtoffer tegelijk. Maar het verloop is zeer lineair. Le Passé draait het om. Een proces heeft zich voltrokken, en de kijker wordt in een eindsituatie geworpen, het resultaat van een reeks gebeurtenissen. En dankzij een buitenstaander komt aan het licht waarom iedereen zich op een bepaalde manier gedraagt naar elkaar, wordt het onbegrip langzaamaan uit de weg gehaald en komt er inzicht. Hoe is het allemaal zo gekomen.

Lees verder

Aantekeningen: Michael Kohlhaas

michael-kohlhaas

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Michael Kohlhaas|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Vroeger had je moedige ridders, strijdende helden die te paard trokken om de eer van een schone jonkvrouwe te verdedigen. Met hun moed inspireerden anderen tot actie tegen schurkachtige landheren, die het volk uitbuitten. Ronde tafels, erecodes, paarden, bla bla bla. De late middeleeuwen zijn vaak geromantiseerd als een ideaalplaatje van heldenmoed, iets wat in films ook al lekker werkt. Maar om nou te zeggen dat ze dicht bij de realiteit staan?

Michael Kohlhaas is een gemakkelijk te idealiseren verhaal, er schuilt een Braveheart in. Een heldenfilm, maar ook een vehikel voor geschiedvervalsing. Maar – bewust of niet – regisseur Arnaud des Pallières kiest er juist voor om een anti-Braveheart neer te zetten. De gefictionaliseerde historische figuur Kohlhaas, gebaseerd op een negentiende-eeuws romantisch boek, heeft een derde dimensie, een ambiguïteit. Ja, in hem zijn nobele gedachtes en acties verenigd, maar in hoeverre is zijn status als volksheld slechts nobel? Lees verder

Aantekeningen: Star Trek Into Darkness

star trek into darkness2

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Star Trek Into Darkness|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Dat is een lastige. Ik zou namelijk een heel stuk kunnen schrijven over hoe ik er best begrip voor heb dat fans van Star Trek, je weet wel de trekkies, deze film hebben verkozen tot de allerslechtste film in de hele franchise. Maar daar is dit blog niet voor bedoeld. Zelfs de oude retorische trucs om verkapte kritiek te verwoorden, ik doe mijn best om ze achterwege te laten. En om, als er al negatieve aspecten worden genoemd, ze niet een verlangde te laten zijn van mijn persoonlijke kritiek.

Ik heb het idee dat waar sommige film falen in zowel het pleasen van de trouwe fans als het hele publiek, Star Trek Into Darkness opmerkelijk genoeg wél een brede appeal heeft. En dat is waarschijnlijk geheel te danken aan regisseur J.J. Abrams. Hij weet wat mensen willen zien, omdat hij weet hoe hij uit zijn persoonlijke kijkervaringen moet putten, en hij weet wat véél mensen willen zien omdat hij de juiste gangbare smaak heeft.* Dat is iets wat zich niet vertaalt in explosies en schaars geklede meisjes, maar in de interacties tussen de personages en de humor. Lees verder

Aantekeningen: Borgman

borgman_20000188_st_1_s-high

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Borgman|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

In veel opzichten is Alex van Warmerdams Borgman totaal anders dan horrorklassieker The Omen van Richard Donner. De stemming is geheel anders, de plot van Borgman heeft veel minder implicaties voor de wereld buiten het gecreëerde mini-universum en The Omen is duidelijk toegankelijker en uit een geliktere mal getrokken. Er is echter één belangrijk aspect waarin de twee werken volledig overeenkomen.

De suggestie wordt gewekt dat er bovennatuurlijke krachten in het spel zijn, en het brein van de kijker vult de beelden als zodanig in, maar kun je écht zeggen dat je ook maar iets hebt gezien wat in de ware wereld niet mogelijk is. Op Borgman ga ik na de breek verder in. Voor The Omen was het een sleutelfunctie om niets onmogelijks te zien. Alle tekenen dat het kind erin werkelijk nazaat van Satan is, zijn slechts indirecte aanwijzingen. Geen bewijs. Een deel van de horror van The Omen is dan ook dat de pleegvader (Gregory Peck) op het eind wel bijzonder tot waanzin moet zijn gedreven om zijn eigen kind te willen vermoorden. Lees verder

Aantekeningen: Sister

l-enfant-d-en-haut-2012-23647-812225499

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|l’Enfant d’en Haut|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Hij is ongeschoold, maar kan toch lezen. Moeizaam, maar hij kan het. Hij heeft nooit werkervaring als skiverkoper opgedaan volgens de reguliere paden, maar hij kan ski’s invetten als de beste. Hij heeft nooit achter de toonbank van een winkel gestaan, maar hij kan een handeltje drijven als de beste. Een handeltje in gestolen ski’s, maar het is niet alsof hem in het verleden veel maatschappelijke moraal bijgebracht is. Sister is – onder andere – een film over hoe intelligentie floreert op de meest onwaarschijnlijke plekken.

Simon is het meest ongewenste kind van Zwitserland, en hij moet alleen met zijn zus (de snel rijzende ster Léa Seydoux) overleven. Zijn zus draagt niets bij. Ze zit achter de jongens aan en is soms dagen aan een stuk uit het zicht verdwenen. De 12-jarige Simon brengt het geld binnen op riskante, maar geraffineerde wijze en zus Louise geeft het uit. Daar komt het uiteindelijk tenminste meestal op neer.

Waar, vragen de mensen, zijn de ouders van Simon eigenlijk?

Waarschuwing: SPOILERS na de breek. Lees verder