Aantekeningen: Boiling Point en Kikujiro

AV_010847

:::|:::|:::|:::|:::|3-4 x jûgatsu | Kikujirô no natsu|:::|:::|:::|:::|:::

Deze twee films van de niet te versmaden regisseur Takeshi Kitano zijn erg fijn met elkaar te vergelijken, omdat Kitano in beide films zowat dezelfde rol speelt. Hij geeft er echter een zeer andere context aan, en dus verandert de lading heel erg.

In 1990 verscheen Boiling Point, waarin Kitano een relatief kleinere rol speelt als gangster in Okinawa. De hoofdpersoon, Masaki, is een sullige honkballer. Wanneer een lokale yakuza op zijn werk bombarie maakt, neemt de jongeman het niet meer. Hij mept terug. Laten yakuza niet de meest vergevingsgezinde Japanners zijn. Wanneer hij in Okinawa een pistool wil kopen om zicht te verdedigen, loopt de schlemiel gangster Uehara (Kitano) tegen het lijf, die zich als een beest gedraagt. Flauwe ongein, steeds reagerend op impulsen, en dominant in elk gezelschap. Uehara is het archetype van de onbezonnen boef, maar hij wint je sympathie. Lees verder

Advertenties

Aantekeningen: The Ballad of Narayama

kesa

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Narayama-bushi kô|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Qua thematiek doet The Ballad of Narayama (1983, niet de eerste verfilming uit 1958) enigszins denken aan The Tree of Life. Vooral de tegenstelling tussen natuur en cultuur bedoel ik dan. Ook spiritualiteit is een gegeven, maar niet zo sterk aangedikt als in het Terrence Malick-epos. Een ander verschil is dat alles wat natuurlijk is in Narayama kritiekloos de revue passeert, maar dat er op al het culturele, al het maatschappelijke van het kleine dorp, wel degelijk een zekere negativiteit meedraagt.

Al het natuurlijke wordt slechts geregistreerd, en een beetje verheerlijkt. Er worden ook beelden van dieren tussendoor geknipt, zoals parende slangen, een starende uil, dode beesten. Dieren die elkaar opeten, dieren die aan het baren zijn, dieren die elkaar doden. Maar ook menselijke natuur wordt nergens veroordeeld. De jongste telg van een familie heeft seks met een meisje, hij is misschien niet de sympathiekste, maar de vrijpartij zelf wordt op een voet gezet met de natuur. We zien zelfs een vogel op de voorgrond, met het geseks er discreet achter. Lees verder

Aantekeningen: A Page of Madness

Eiko Minami - A Page of Madness (1926) hands

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Kurutta Ippêji|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Het is altijd waanzinnig om op iets fantastisch getrakteerd te worden. Maar een film die decennialang verloren is gewaand, een film die fel afsteekt bij zijn contemporaine evenknieën uit hetzelfde land, en die dan ook nog eens wordt begeleid met live muziek? Amai, Cultuur op de Campus, heb je stiekem mijn verlanglijstje zitten lezen. Maar laten we Page of Madness zelf eens aanboren, dat is waar deze rubriek voor is bedoeld.

Het verhaal – of ja, verhaal? – van een oude man die een baan neemt bij een gesticht om te proberen zijn echtgenote te kunnen bevrijden is vooral een beeldenbrij, een aaneenschakeling van visuele technieken, probeersels en montages daartussen. Maar alleen het visuele aspect is niet het meest verbijsterende.

Wat de film het allerbest doet is spelen met de loop van de tijd. Behalve een voor de kijker moeilijk navolgbare chronologische structuur – het is onmogelijk om de puzzel op te lossen wat wanneer gebeurt, doet het er überhaupt toe? – is het ook onmogelijk om te herleiden hoe lang alles wat je ziet in de voorgestelde real time zou hebben geduurd. Duurt een hallucinatie de volle anderhalve minuut die ze in beeld inneemt, of slechts een paar tellen? Misschien zelfs dagen aan een stuk. Tijd glipt je als kijker door de vingers, misschien een van de beste manieren om gekte op een uiterst filmische manier uit te beelden. Lees verder

Aantekeningen: Samurai Rebellion

samurai-rebellion6

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Samurai Rebellion|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Masaki Kobayashi is een geraffineerd verhalenverteller. Met Seppuku wist hij in luttele minuten een serie aan zeer ingewikkelde historische omstandigheden duidelijk uit te leggen. In Samurai Rebellion zorgt hij ervoor dat de rebellie waar de film zijn naam aan dankt onvermijdelijk is. En dat geheel binnen zijn vaste thema: het uit de hand lopen van samoerai-idealen, de belemmering van een erecode om te kunnen leven als een mens.

Deze keer beschikt hij over de fantastische Toshirô Mifune. Hoe meer films je van Akira Kurosawa hebt gezien, hoe onvermijdelijker het is dat je hem maar al te goed kent. Dit keer speelt hij een meesterlijke zwaardvechter die wordt gedwongen om een afgedankte vrouw – de lastige ex van zijn meester – in zijn familie op te nemen. Dat wil hij niet, maar op aandringen van zijn zoon zwicht hij, om te zien hoe perfect ze voor elkaar blijken. Maar ook ontketent dit een nieuwe serie van gebeurtenissen. Stukje bij beetje wordt de spanning opgevoerd. Lees verder

Aantekeningen: Scabbard Samurai

scabbard_samurai_67000052_still_8_s-high

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Scabbard Samurai|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Alsof ik niet al overdreven veel tijd heb besteed aan de niche van de samoeraifilm, staat er hier alweer iets soortgelijks. Tja, het was nu eenmaal mijn laatste kans om deze film te zien, die hier in Nijmegen maar één week heeft gedraaid. Het wrange wellicht voor iedereen die meer dan genoeg van de gekimonode krijgers heeft: had ik ‘m op tijd gezien, dan was dit zeker één van de zeven films uit de serie geworden. Dus laten we deze een beetje behandelen als de achtste van de incorrect aangeduide ‘Seven Samuraifilms’: de samoerai als de perfecte clown.

Scabbard Samurai is één van de mooist geschoten comedyfilms die ik ooit heb gezien, en op dit moment met stip mijn favoriete nummer van 2013 – een overduidelijk arbitraire aanduiding, maar zo gaat dat als je over films schrijft. Er is een bijzondere balans tussen lichtzinnigheid van absurdistische kwaliteit en zwaarte. Alleen al in de plot: samoeraikrijger Nomi is gevangen door een clanhoofd en krijgt de 30-dagen-opdracht. Die houdt in dat hij het zoontje van het clanhoofd aan het lachen moet krijgen, iets wat de kleine sinds de dood van zijn moeder niet meer heeft gedaan. Lukt het hem niet, dan wordt hij gedwongen rituele zelfmoord (seppuku) te plegen. Vrolijkheid en dreiging, dus. Lees verder

The Seven Samuraifilms: Princess Mononoke

mononoke15

De CINEmaki raakte in een bui om te schrijven over samoeraifilms. Over zeven dagen verspreid wordt een zevental films aangeraden. We sluiten af met een film waarin samoerai… eh… ook voorkomen.

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|Princess Mononoke|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Ter verduidelijking: het is niet de enige film waarin de Japanse krijgers ondervertegenwoordigd zijn. Ook in Onibaba waren samoerai dun gezaaid, en niet bepaald een bron van veel goeds. Maar daarin waren ze niet per se een bron van kwaad, ze waren slechts de schepper van nare omstandigheden. En daar werden ze op bestraft ook. De prachtige animatie Princess Mononoke van Hayao Miyazaki brengt de krijgers echter nog meer terug tot slechts een kleine aanwezigheid, een continue bedreiging.

De samoerai duiken eerst kort op in een terloopse scène waarin hoofdpersoon prins Ashitaka er voor het eerst achter komt dat zijn door een demon toegebrachte verwonding hem op momenten ook extra kracht geeft. Ashitaka ziet samoerai een klein bergdorpje uitmoorden. Hij komt in actie en schiet onder andere met één pijl bij een van de krijgers beide armen af. Later duiken er ook samoerai op aan de poorten van IJzerstad, wat ze maar al te graag zouden innemen. De stadsbewoners staan tussen bedreigende natuurkrachten – door de mensen zelf uitgelokt overigens – en de samoerai in die willen profiteren van hun industriële rijkdom.

Vreemd genoeg is dit juist één van de films die als eerste mijn aandacht voor de samoerai heeft aangewakkerd. Lees verder

De Seven Samuraifilms: The Twilight Samurai

2l

De CINEmaki raakte in een bui om te schrijven over samoeraifilms. Over zeven dagen verspreid wordt een zevental films aangeraden. We naderen het einde van de cyclus. Vandaag komt de onwillige samoerai aan bod, die op de eerste plaats familiemens is.

:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|The Twilight Samurai|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::|:::

Een smoezelige man maakt elke dag zijn weg naar zijn ambtenarenbaantje. Elke dag vertrekt hij stipt voor het ondergaan van de zon zijn werkplek, terwijl zijn collega’s nog een glaasje sake heffen. Achter zijn rug om krijgt de verlopen, stinkende man de bijnaam “Tasogare”, oftewel schemer. De reden dat hij naar huis gaat: hij is een alleenstaande weduwnaar met twee dochters voor wie gezorgd moet worden. Hij werkt om geld te verdienen, maar thuis gaat alle aandacht naar zijn kinderen. ‘Tasogare’ Seibei heeft niet eens tijd om in bad te gaan, zijn eigen leven komt op de tweede plek. Wat weinigen weten, is dat hij ook een veelzijdig vechtkunstenaar is. Lees verder